Ekzema – bu terining eng ustki qatlamining yallig’lanishi natijasida paydo bo’ladigan teri kasalligidir. Qichishish, qizarish, pufakchalar va quruqlik kabi belgilar bilan namoyon bo’ladigan bu kasallik ham jismoniy, ham hissiy jihatdan noqulaylik tug’diradi.
Ekzema bir necha yo’l bilan nazorat qilinadi va davolanadi. Ekzemali teriga mos ekzema shampuni, kremi va sovunidan foydalanish, terini muntazam namlash, paxtali va yumshoq matolardan kiyim tanlash ekzemani davolash usullaridan ba’zilaridir.
Ekzema, shuningdek, tetiklovchi omillar bilan ham bog’liq. To’g’ri yondashuv va tetiklovchi omillarni bartaraf etish bilan u samarali davolanadi. Ushbu maqolamizda biz ekzema muammosining sabablari, davolash imkoniyatlari va uyda qo’llanilishi mumkin bo’lgan usullar haqida keng qamrovli ma’lumot beramiz.
- Ekzema nima?
- Ekzema nima uchun paydo bo’ladi?
- Ekzema qanday o’tadi?
- 1. Namlash
- 2. Tozalash
- 3. Nazorat ostiga olish
- 4. Oziq-ovqat va allergenlardan himoyalanish
- 5. Kiyim tanlash
- 6. Uy allergenlaridan himoyalanish
- 7. Stressni boshqarish
- Ekzema yuqumlimi?
- Ekzemaga yordam beradigan shampunlar va sovunlar
- 1. Gipoallergen
- 2. Parfyumsiz va hidsiz
- 3. SLS va paraben qo’shilmagan
- 4. Namlovchi tarkibli
- 5. Tabiiy va organik tarkiblar
- 6. pH muvozanatlovchi
- 7. Yumshoq tozalash
- 8. Dermatolog maslahati
- Ekzemaga yordam beradigan kremlar
- 1. Namlovchi xususiyat
- 2. Yallig’lanishga qarshi ta’sir
- 3. Sovutuvchi va tinchlantiruvchi ta’sir
- 4. Teri to’sig’ini mustahkamlash
- 5. Gipoallergen va parfyumsiz
- 6. Foydalanish qulayligi
- Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Ekzema nima?
Ekzema – bu terining eng ustki qatlamining yallig’lanishi natijasida paydo bo’ladigan keng tarqalgan teri kasalligidir. Yallig’lanish odatda terining qichishishi, qizarishi, shishishi va ba’zan pufakchalar paydo bo’lishi bilan namoyon bo’ladi. Ekzema turli xil turlari va sabablari bo’lgan holat bo’lib, turli yosh guruhlarida uchraydi.
Ekzemaning sabablari orasida genetik moyillik, terining quruqligi, allergik reaksiyalar, tirnash xususiyati beruvchi moddalarga ta’sir qilish, stress va immunitet tizimi muammolari mavjud. Bu omillarning o’zaro ta’siri ekzema belgilarini tetiklaydi.
Ekzema nima uchun paydo bo’ladi?
Ekzema bir nechta omillarning o’zaro ta’siri natijasida yuzaga keladigan teri kasalligidir. Ekzemaning sabablari orasida genetik moyillik, teri to’sig’ining buzilishi, immunitet tizimi reaksiyalari, allergik reaktsiyalar va atrof-muhit omillari mavjud.
Kimyoviy moddalar, tozalash vositalari, sovunlar yoki yuvish vositalari kabi terida tirnash xususiyati keltirib chiqaradigan moddalar ekzema xavfini oshiradi. Bundan tashqari, stress tanaga salbiy ta’sir ko’rsatib, immunitet tizimining javoblarini o’zgartiradi. Bu esa ekzema simptomlarining kuchayishiga olib keladi.
Nihoyat, sovuq, quruq havo yoki haddan tashqari issiq havo terini quritib, ekzema belgilarini tetiklaydi. Bolalar va chaqaloqlarda ekzema odatda teri to’sig’ining zaifligidan kelib chiqadi. Chaqaloq terisi to’sig’ining zaifligi suv yo’qotilishiga va tirnash xususiyati bilan birga ekzema paydo bo’lishiga olib keladi.
Ekzema qanday o’tadi?
Ekzema to’liq davolash qiyin bo’lsa-da, uning belgilarini boshqarish va nazorat qilish mumkin. Ekzema simptomlarini engillashtirish va yengillashtirish uchun quyidagi usullarni sinab ko’rish tavsiya etiladi.
1. Namlash
Teringizni muntazam namlash ekzema belgilarini kamaytirishga yordam beradi. Gipoallergen namlovchilarni tanlang va cho’milgandan keyin terini nam saqlash uchun namlashni qo’llang.
2. Tozalash
Teringizni haddan tashqari yuvishdan saqlaning. Chunki tez-tez yuvish terining quruqlashishiga olib kelishi mumkin. Iliq suv va yumshoq sovunlardan foydalanishga e’tibor bering.
3. Nazorat ostiga olish
Qichishishning oldini olish yoki uni yengillashtirish uchun tirnoqlaringizni qisqa tuting, sovuq kompresslar qo’llang va qichishishga qarshi losyonlar va kremlardan foydalaning.
4. Oziq-ovqat va allergenlardan himoyalanish
Oziq-ovqat allergiyalari ekzema simptomlarini tetiklashi mumkin. Shifokoringiz tavsiya etganidek, allergenlardan qochishga harakat qiling.
5. Kiyim tanlash
Paxtali va yumshoq matolardan tikilgan bo’sh kiyimlarni kiyishga e’tibor bering. Sintetik yoki jun matolar tirnash xususiyatini oshirishi mumkin.
6. Uy allergenlaridan himoyalanish
Uyda allergenlarga qarshi choralar ko’rish orqali ekzema simptomlarini kamaytirishingiz mumkin. Misol uchun, chang oqadilariga qarshi muntazam tozalash ishlarini olib boring, uy hayvonlarining junini nazorat qiling.
7. Stressni boshqarish
Stress ekzema simptomlarini yomonlashtirishi mumkin. Yoga, meditatsiya yoki chuqur nafas olish kabi stressni boshqarish usullarini sinab ko’rib dam olishingiz mumkin.
Ekzema yuqumlimi?
Ekzema yuqumli kasallik emas. Bu borada ekzema bir odamdan ikkinchisiga bevosita aloqa orqali o’tmaydi. Biroq, ekzemasi bor odam terisini qichiganda yoki tirnaganda, teri to’sig’i zaiflashib, infektsiya xavfi ortadi. Shu sababli, ekzema belgilari bo’lgan shaxslarning terisidagi yaralar va ochiq joylarni himoya qilishlari muhimdir.
Bundan tashqari, terini toza va nam saqlash infektsiya xavfini kamaytirishga yordam beradi. Ekzema odamlar orasida yuqumli bo’lmasa-da, simptomlarning og’irligini boshqarish va infektsiya xavfini kamaytirish uchun tegishli davolash va gigiyena choralariga rioya qilish muhimdir.
Ekzemaga yordam beradigan shampunlar va sovunlar
Ekzemani davolashda ishlatilishi mumkin bo’lgan shampunlar va sovunlar terining sezgirligini hisobga olgan holda tanlanishi kerak. Gipoallergen, parfyum qo’shilmagan va teri to’sig’ini himoya qiluvchi mahsulotlar afzal ko’rilishi kerak. Quyida ekzemaga yordam beradigan shampunlar va sovunlarning xususiyatlarini topishingiz mumkin.
1. Gipoallergen
Mahsulotlarning gipoallergen bo’lishi allergik reaktsiyalar xavfini kamaytiradi. Ekzema shampuni va sovunidagi kimyoviy moddalarning soni va turi minimallashtirilishi kerak.
2. Parfyumsiz va hidsiz
Parfyum qo’shilgan ekzema shampunlari terini tirnab, ekzema belgilarini yomonlashtiradi. Hidsiz yoki yengil hidli mahsulotlar afzal ko’rilishi kerak.
3. SLS va paraben qo’shilmagan
Natriy lauril sulfat (SLS) va paraben kabi kimyoviy moddalar terida quruqlik va tirnash xususiyatini keltirib chiqaradi. Bunday moddalardan saqlanadigan mahsulotlar afzal ko’rilishi kerak.
4. Namlovchi tarkibli
Terining namlik muvozanatini saqlash va quruqlikning oldini olish uchun namlovchi tarkibli shampunlar va sovunlar afzal ko’rilishi kerak. Glitserin, gialuron kislotasi kabi namlovchi komponentlarni o’z ichiga olgan mahsulotlar foydalidir.
5. Tabiiy va organik tarkiblar
Tabiiy va organik tarkiblardan foydalanilgan mahsulotlar terining yanada nozik tozalanishiga yordam beradi.
6. pH muvozanatlovchi
Mahsulotlarning teri pH darajasini muvozanatlovchi xususiyatga ega bo’lishi terining tabiiy to’sig’ini himoya qilishga yordam beradi.
7. Yumshoq tozalash
Shampunlar va sovunlar terini yuvayotganda yumshoq va muloyim tozalashni ta’minlashi kerak. Haddan tashqari ishqalash yoki surtish terini tirnaydi.
8. Dermatolog maslahati
Ekzemani davolashni boshlashdan oldin, dermatolog bilan maslahatlashish eng yaxshisidir. Mutaxassis tavsiyalariga mos mahsulotlardan foydalanish davolash jarayonini yanada samaraliroq qiladi.
Ekzemaga yordam beradigan kremlar
Ekzema simptomlarini engillashtirishga yordam beradigan ko’plab turli xil teri kremlari va losyonlari mavjud. Ekzema kremlari terining tirnash xususiyatini kamaytirish, yallig’lanishni nazorat qilish, quruqlikni bartaraf etish va teri to’sig’ini mustahkamlash maqsadida ishlatiladigan mahsulotlardir. Ekzema kremlari turli xil bo’lishi mumkin. Ba’zilari yengilroq, ba’zilari esa qalinroq yoki kortikosteroidlarni o’z ichiga olishi mumkin. Ekzemaning og’irligiga, yoshga va teri turiga qarab mos kremni tanlash muhimdir.
1. Namlovchi xususiyat
Ekzemali teri odatda quriydi va namligini yo’qotadi. Namlovchi xususiyatga ega kremlar terining namlik muvozanatini ta’minlashga yordam beradi. Glitserin, gialuron kislotasi kabi namlovchi moddalar o’z ichiga olgan kremlarni afzal ko’ring.
2. Yallig’lanishga qarshi ta’sir
Ekzema odatda yallig’lanish bilan bog’liq. Kremlar terining yallig’lanishini kamaytirishga yordam beradigan yallig’lanishga qarshi moddalar (masalan, kortikosteroidlar) o’z ichiga olishi kerak.
3. Sovutuvchi va tinchlantiruvchi ta’sir
Qichishish va tirnash ekzema belgilarining eng bezovta qiluvchi tomonlaridan biridir. Kremlar terini sovutishi, tinchlantirishi va qichishishni engillashtirishi kerak.
4. Teri to’sig’ini mustahkamlash
Ekzemali terida teri to’sig’i zaiflashishi mumkin. Kremlar terining to’sig’ini tiklashga va mustahkamlashga yordam berishi kerak. Ayniqsa, bolalar va chaqaloqlarda ekzema davolash uchun ishlatiladigan kremlar bu xususiyatga ega bo’lishi kerak.
5. Gipoallergen va parfyumsiz
Kremlar allergik reaktsiya xavfini kamaytirish uchun gipoallergen va parfyumsiz bo’lishi kerak. Parfyum va rang beruvchi moddalar terini tirnaydi.
6. Foydalanish qulayligi
Kremlar oson surtilishi, tez so’rilishi, terida yopishqoqlik yoki yog’lilik hissini qoldirmasligi kerak.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Ekzema simptomlari yengil yoki o’rtacha bo’lsa ham, ba’zi hollarda shifokorga murojaat qilish muhimdir. Shuningdek, simptomlar yomonlashganda yoki boshqarib bo’lmaydigan holga kelganda ham shifokorga borish kerak bo’ladi. Kuchli qichishish va og’riq, tinchlantiruvchi va davolovchi mahsulotlarning samarasizligi, ochiq yaralar va infektsiya belgilari paydo bo’lganda shifokorga murojaat qilishingiz kerak.
Bundan tashqari, agar ekzema yuzingizda yoki ko’z atrofida bo’lsa, ayniqsa bu joylar sezgir bo’lgani uchun dermatologga murojaat qilish muhimdir. Teringizda rang o’zgarishi yoki kuchli yallig’lanish, qattiq qatlama va po’stloqlanish, uyqu muammosi va umumiy sog’liq holatida o’zgarishlar paydo bo’lganda shifokorga murojaat qilishingiz kerak. Ayniqsa, chaqaloqlar yoki bolalarda ekzema belgilari paydo bo’lganda shifokorga murojaat qilish juda muhimdir.







