Har bir bel og‘rig‘i bel churrasi sababli kelib chiqmaydi, har bir bel churrasi esa jarrohlik amaliyotini talab qilmaydi… Bel churrasi bemorlarining atigi 8%i kabi kichik bir qismiga jarrohlik zarurati tug‘iladi. Ammo, muammoning kattasi shu nuqtadan boshlanadi. Ayniqsa, surunkali bel og‘rig‘i bo‘lgan, ya’ni ko‘p davolash usullari qo‘llanilgan, lekin hech qanday natija olinmagan bemorlar bel og‘riqlari bilan yolg‘iz qoladilar, bu holat biz miya jarrohlarini yangi davolash usullarini izlashga undaydi. Bu yangi davolash usullaridan intradiskal lazer terapiyasi haqida qisqacha ma’lumot bermoqchiman;
Disk ichi lazeri, ayniqsa, yorilmagan bel churrasi bor, o‘jar bel va oyoqqa tarqalgan og‘riqlaridan aziyat chekadigan, ammo jarrohlik talab qilmaydigan yoki jarrohlik amaliyotini istamaydigan bemorlarga qo‘llanilishi mumkin va uning muvaffaqiyat darajasi juda yuqori. Bu usul jarrohlik xonasida floroskopiya apparati yordamida amalga oshiriladi. Bemorga hech qanday kesma qilinmaydi. Bel sohasida o‘rta chiziqdan 8-10 sm yon tomondan maxsus igna orqali kiriladi va igna churra bo‘lgan disk ichiga qadar kiritiladi, shu igna ichidan o‘tkazilgan lazer probi bilan lazer qo‘llaniladi. Lazer yordamida disk kichrayadi va bosim yo‘qoladi.
Bu usulning eng foydali xususiyatlari quyidagilardir: avval bel va oyoqqa beruvchi og‘riqni sezilarli darajada kamaytiradi va diskda hosil qilingan shikast tufayli keyingi davrda churraning rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi, hatto ko‘plab bemorlarning churrasi keyinchalik butunlay tuzalgani aniqlangan…
Xuddi shu usul bo‘yin churralarida ham muvaffaqiyat bilan qo‘llanilishi mumkin, bo‘yin og‘riqlarida ham sezilarli pasayish kuzatiladi va keyingi davrda churralarda sezilarli kamayish va tuzalish bo‘ladi. Intradiskal lazer qo‘llanilishida bemorga hech qanday kesma qilinmaydi, shuning uchun bemorning muolajadan so‘ng faqat bir necha soat shifoxonada qolishi kifoya qiladi va bemor juda qisqa vaqt ichida o‘zining normal hayotiga, hatto ishiga qaytishi mumkin. Muolaja to‘liq mahalliy og‘riqsizlantirish ostida sedatsiya bilan amalga oshiriladi, bemor hech qanday og‘riq sezmaydi va umumiy og‘riqsizlantirish qo‘llanilmagani uchun muolaja juda xavfsizdir. Bu muolaja har qanday yosh guruhiga osonlik bilan qo‘llanilishi mumkin.
Bunday usullarning rivojlanishi bilan bemorlarning katta jarrohlik, ya’ni platina zarurati deyarli butunlay yo‘q bo‘ldi.
To‘liq yopiq bel churrasi amaliyoti
Bel churrasi, bel sohasidagi umurtqalar orasidagi diskaning tashqarisida joylashgan kuchli parda yirtilishi va ichki mag‘zining orqa miyaga kirishi bilan yuzaga keladi va bir necha kun davom etgan bel og‘rig‘idan so‘ng to‘satdan oyoq og‘rig‘i bilan namoyon bo‘ladi. Bel churrasidan himoyalanish uchun mushaklarni yaxshi holatda saqlash, muntazam jismoniy mashqlar qilish, vaznga e’tibor berish va chekishdan saqlanish kerak. Chunki, bular bel churrasi paydo bo‘lishida jiddiy xavf omillaridir.
Bundan tashqari, to‘satdan egilish va egilib og‘ir yuk ko‘tarish belga haddan tashqari yuklanishga olib kelishi va oldindan mavjud bo‘lgan muammolarning churrasiga yo‘l ochishi mumkin. Ko‘pgina bel churrasi muammolarida, jiddiy va kuchayib borayotgan kuchsizlik, siydik va najasni tutib tura olmaslik yoki haddan tashqari ich qotishi kabi belgilar mavjud bo‘lsa, bemorga jarrohlik amaliyotini tavsiya etamiz.
Bel churrasining kam uchraydigan, ammo xavfli belgilari, siydik va najas nazoratining buzilishi va agar hissizlanish bilan birga keladigan holatda jiddiy bosim bo‘lsa ko‘rinishi mumkin. Asablarga jiddiy bosim mavjud va shoshilinch jarrohlik davolashni talab qiladi. Bel churrasi jarrohligi bilan, diskaning churraga uchragan qismini olib tashlash maqsad qilinadi.
«Klassik jarrohlikda va mikroskopik jarrohlikda churraga yetishish uchun mushak, suyak va biriktiruvchi to‘qimalarga biroz zarar yetkaziladi. Mikroskopik jarrohlik bilan ancha yaxshi natijalar olinishiga qaramay, jarrohlikdan keyingi davrda uzoq tiklanish davri, orqa miyada yopishmalar, churraning takrorlanishi, kelajakda paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan bel siljishi va infeksiya kabi muammolar, bu zarar yetkazilgan to‘qimalardan kelib chiqadi. Bu muammolarni minimal darajaga tushiradigan usul esa ‘To‘liq yopiq’ bel churrasi amaliyotidir.
Bu jarrohlik amaliyoti endoskopdagi kanal ichidan kamera nazorati bilan amalga oshiriladi. Kamera yordamida umurtqa pog‘onamizdagi tabiiy bo‘shliqlar ishlatilganligi sababli, klassik jarrohlikdan farqli o‘laroq, mushak, suyak va biriktiruvchi to‘qimalarga zarar yetkazilmaydi va qon ketishi bo‘lmaydi. Shu sababli, bel churrasi jarrohligidan keyin yuzaga keladigan muammolar katta darajada kamayadi. Bu usul, jarrohlik amaliyotini talab qiladigan churralarning so‘nggi yutuqlar bilan deyarli 100%ida qo‘llanilishi mumkin. Klassik jarrohlikning qiyin bo‘lgan juda vaznli bemorlarda va shuningdek, umumiy salomatligi yomon bo‘lgan bemorlarda ham bu texnika osonlik bilan va xavfsiz tarzda qo‘llanilishi mumkin.»
