Allergiyaga nima yordam beradi? Allergiya qanday o’tib ketadi?

Allergiyalar – immunitet tizimining zararsiz moddalarga nisbatan haddan tashqari reaksiya berishi natijasida yuzaga keladigan keng tarqalgan salomatlik muammolari. Allergiyalar odatda burun oqishi, qichishish, teri toshmalari va ko’z yoshlanishi kabi alomatlar bilan namoyon bo’ladi.

Allergiyalar hayot sifatiga sezilarli ta’sir qiladi. Yaxshiyamki, to’g’ri yondashuvlar bilan allergiyaning ta’sirini yumshatish mumkin. Allergenlardan himoyalanish, antigistamin preparatlar, spreylar va emlash terapiyasi bunga misoldir.

Shu nuqtai nazardan, biz maqolamizda allergiya belgilari, allergiyaga nima yaxshi kelishi va uni qanday davolash mumkinligi haqidagi ma’lumotlarga e’tibor qaratamiz. Maqolamizni o’qish orqali allergiya muammoingizga yechim topishingiz mumkin.

Allergiya belgilari qanday?

Allergiya belgilari organizmning immun tizimi allergen deb ataladigan moddalarga nisbatan haddan tashqari reaksiya berishi natijasida paydo bo’ladi. Allergenlar odatda zararsiz moddalardir. Ammo ba’zi odamlarda ular yuqori sezuvchanlik reaksiyalarini keltirib chiqaradi. Allergiya belgilari allergen turiga va organizmning reaksiyasiga qarab o’zgaradi.

Odatda bahor allergiyasi burun oqishi, tiqilishi, tez-tez aksirish va ko’z yoshlanishi bilan namoyon bo’ladi. Teri toshmalari, qichishish va qizarish, eshak yemi, yo’tal, nafas qisilishi, xirillagan nafas, qorin og’rig’i, ko’ngil aynishi va qusish ham umumiy allergiya belgilari qatoriga kiradi. Allergiya belgilari kuchayganda lab va til shishishi, tomoqda siqilish hissi, ich ketishi va og’izda qichishish yoki achishish hissi kuzatiladi.

Teri reaksiyalari, ayniqsa chaqaloqlarda allergiya belgilari orasida joy oladi. Kamdan-kam uchrasa-da, ba’zi o’ta sezuvchanlik reaksiyalari anafilaksi deb ataladigan jiddiy va hayotga xavf tug’diruvchi holatga olib keladi. Anafilaksi belgilari orasida nafas qisilishi, qon bosimining pastligi, terida keng tarqalgan qichishish va shishish, bosh aylanishi va hushdan ketish mavjud.

Allergiya testi nima va qanday qilinadi?

Allergiya testlari organizmning ma’lum allergenlarga qanday reaksiya berishini baholash uchun ishlatiladigan tibbiy testlardir. Bu testlar qaysi allergenlarga nisbatan sezgirligingiz yoki reaksiyangiz borligini aniqlashga yordam beradi. Allergiya testlari shifokoringizga to’g’ri tashxis qo’yish va davolash rejasini tuzishda yordam beradi.

1. Teri prick testi

Teri prick testi teringizga oz miqdorda turli allergenlarni tomizish yoki botirish orqali amalga oshiriladi. Keyin teri yuzasiga yengil igna sanchiladi. Agar allergiyaga sezgir bo’lsangiz, terida qizarish, shishish va qichishish kabi reaksiyalar paydo bo’ladi.

2. Intradermal test

Intradermal test juda kam dozada allergenning teriga yuborilishi bilan amalga oshiriladi. Bu test ba’zi hollarda chuqur sezuvchanlikni baholash uchun ishlatiladi.

3. Qon testlari

Qon testlari qoningizdagi ma’lum allergenlarga qarshi hosil bo’lgan antitelalar darajasini o’lchaydi.

4. Ochiq qo’llash testi

Ochiq qo’llash testi ma’lum bir allergen ta’siriga duchor qilingan nazoratli muhitda o’tkaziladi. Ayniqsa, oziq-ovqat allergiyalarini tashxislashda qo’llaniladi. Biroq, bu test jiddiy reaksiya xavfini tug’dirganligi sababli faqat sog’liqni saqlash mutaxassislari nazorati ostida amalga oshirilishi kerak.

Allergiyaga nima yaxshi keladi?

Allergiyalarga qarshi yo’naltiruvchi davolash bo’lmasa-da, alomatlarni davolash uchun ba’zi choralar va usullar mavjud. Biroq, shuni unutmangki, jiddiy allergiyalar va anafilaksi kabi shoshilinch tibbiy yordam talab qiladigan holatlar ham yuzaga kelishi mumkin. Bunday hollarda shifokorga murojaat qilish juda muhimdir. Bundan tashqari, quyida allergiya alomatlarini yumshatishga yordam beradigan ba’zi umumiy tavsiyalar keltirilgan:

1. Allergenlardan himoyalanish

Agar qaysi allergenlarga sezgir ekanligingizni bilsangiz, bu allergenlardan saqlanish alomatlarni oldini olishga yordam beradi. Masalan, uy chang oqadilariga sezgir bo’lsangiz, ko’rpa-to’shaklarni tez-tez yuvish va shamollatish foydalidir.

2. Antigistamin preparatlar

Antigistaminlar allergiya alomatlarini yumshatish uchun keng qo’llaniladigan dorilardir. Ular qichishish, burun oqishi, aksirish kabi alomatlarni kamaytiradi. Biroq, bu dorilarni ishlatishdan oldin sog’liqni saqlash mutaxassisi bilan maslahatlashish muhimdir.

3. Allergiya dori-darmonlari va spreylari

Allergiya dori-darmonlari va spreylari burun tiqilishi va oqishini kamaytirishga yordam beradi. Ammo uzoq muddatli foydalanishda shifokor tavsiyasi talab qilinadi.

4. Ko’z tomchilari

Qichishadigan yoki yoshlanadigan ko’zlar uchun dorixonalarda sotiladigan yoki retsept bo’yicha beriladigan ko’z tomchilaridan foydalanish tavsiya etiladi.

5. Uy sharoitini yaxshilash

Uyda havo tozalagichlar yoki filtrlar yordamida havoni tozalash allergenlarning tarqalishini kamaytiradi.

6. Tabiiy usullar

Ba’zi odamlar o’simlikka asoslangan tabiiy davolash usullariga murojaat qilishlari mumkin. Masalan, tuzli suv bilan tomoq chayish yoki asal iste’mol qilish ba’zi odamlarda alomatlarni yumshatadi.

7. Dorivor choylar:

Ayniqsa, qichitqi o’t, moychechak va arpabodiyon kabi o’simliklardan tayyorlangan dorivor choylar ba’zi odamlarda allergiya alomatlarini yumshatadi. Biroq, dorivor choylardan foydalanganda ehtiyot bo’lish va allergiya keltirib chiqarishi mumkin bo’lgan o’simliklarga nisbatan sezuvchanligingizni hisobga olish kerak.

8. Zanjabil va kurkumin:

Zanjabil va kurkumin kabi yallig’lanishga qarshi xususiyatlarga ega o’simliklar allergiya alomatlarini yumshatishi mumkin deb hisoblanadi. Bu o’simliklarni parhezingizga qo’shish ba’zi odamlarda alomatlarni kamaytiradi.

9. Probiyotiklar

Probiyotiklar immun tizimini tartibga solishda yordam beradi va allergiya alomatlarini yumshatadi. Siz yogurt, kefir va probiotik qo’shimchalar kabi probiotik manbalaridan foydalanishingiz mumkin.

10. Bug’ inhalatsiyasi

Evkalipt va yalpiz yog’i kabi o’simlik yog’larini suv bug’i bilan nafas olish nafas yo’llarini ochishga va nafas olish alomatlarini yumshatishga yordam beradi.

Allergiyaga yaxshi keladigan dorilar

Allergiya alomatlarini yumshatish va boshqarish uchun turli xil dorilar mavjud. Biroq, bu dorilarni ishlatishdan oldin sog’liqni saqlash mutaxassisi bilan maslahatlashish muhimdir. Chunki har bir insonning ehtiyojlari har xil. Mana keng tarqalgan ba’zi allergiya dorilari:

1. Antigistaminlar

Allergiya alomatlariga qarshi eng ko’p qo’llaniladigan dori sinfidir. Antigistaminlar tanada ajralib chiqadigan gistamin moddasiga ta’sir qilib, qichishish, burun oqishi, aksirish va ko’z yoshlanishi kabi alomatlarni kamaytirishi mumkin.

2. Allergiya spreylari

Burun ichidagi yallig’lanishni kamaytirib, burun tiqilishi, oqishi va aksirish kabi alomatlarni nazorat ostiga oladi.

3. Ko’z tomchilari

Qichishadigan yoki yoshlanadigan ko’zlarni tinchlantirish uchun ishlatiladigan tomchilardir. Antigistamin yoki kortikosteroid o’z ichiga olgan tomchilarni olish mumkin.

4. Dekonjestantlar

Burun tiqilishini vaqtinchalik yengillashtirish uchun ishlatiladi. Biroq, uzoq muddatli foydalanishda qaramlik va nojo’ya ta’sirlar xavfini tug’dirishi mumkin.

5. Allergiya dori-darmonlari

Ba’zi dorilar antigistamin va dekonjestantni birga o’z ichiga oladi. Shunday qilib, ular ham burun tiqilishiga, ham boshqa allergiya alomatlariga ta’sir qiladi.

6. Allergiya kremi

Allergiya kremi teri ustidagi allergik reaksiyalarni yumshatishga yoki davolashga yordam beradigan mahsulotdir. Allergik reaksiyalar teriga tegish orqali paydo bo’lishi mumkin bo’lgan qizarish, qichishish, shishish va toshma kabi alomatlarni o’z ichiga oladi. Allergiya kremi odatda antigistamin va kortikosteroid kabi faol komponentlarni o’z ichiga oladi.

7. Emlash terapiyasi

Emlash terapiyasi jiddiy allergiyalar uchun tavsiya etiladigan davolash usuli. Bu davolash organizmni allergenlarga nisbatan sezuvchanligini kamaytirish uchun ularga ta’sir ettiradi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Allergiya alomatlari yengil yoki og’ir bo’lishi mumkin. Har bir insonning tajribasi har xil. Biroq, ba’zi hollarda shifokorga murojaat qilish kerak. Agar ilgari jiddiy allergik reaksiyalar boshdan kechirgan bo’lsangiz, albatta shifokorga murojaat qilishingiz kerak. Bunday reaksiyalar hayotga xavf tug’diradi va tibbiy aralashuvni talab qiladi.

Agar allergiya alomatlaringizni ilgari boshdan kechirmaganingizni yoki kuchayganini sezsangiz, sog’liqni saqlash mutaxassisi bilan bog’lanishingiz kerak. Agar alomatlar uzoq vaqt davom etsa (masalan, bir necha hafta), shifokorga murojaat qilishingiz kerak.

Agar retseptsiz sotiladigan allergiya dorilari yoki davolash usullari alomatlarni yumshatmasa, shifokorga murojaat qilishingiz kerak. Agar allergiya alomatlari kundalik hayotingizga salbiy ta’sir qilsa (masalan, uyqu muammolari, diqqatni jamlash muammolari), shifokorga ko’rinishingiz kerak.

Agar mavjud dorilar va davolash usullari alomatlarni nazorat qila olmasa yoki nojo’ya ta’sirlari bo’lsa, shifokoringiz bilan bog’lanishingiz kerak. Nihoyat, bolalarda allergiya alomatlari alohida e’tibor talab qiladigan mavzudir. Ayniqsa, chaqaloqlar va kichik bolalar uchun allergiya alomatlarini kuzatish va shifokorga maslahatlashish muhimdir.