Shamollash epidemiyasi odatda mavsumiy o’zgarishlar bilan birga keladigan yuqumli nafas yo’llari infektsiyasidir. Shamollashga o’xshash alomatlar bilan namoyon bo’ladigan shamollash epidemiyasi isitma, yo’tal, tomoq og’rig’i, burun bitishi va tana og’riqlari kabi noxush alomatlar bilan kechadi.
Bu kasallik kundalik hayotga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin va dam olishni talab qiladi. Shamollash odatda o’z-o’zidan tuzalib ketadigan infektsiya bo’lsa-da, uning alomatlarini engillashtirish uchun ba’zi davolash usullari qo’llaniladi. Ular orasida eng keng tarqalganlari dam olish, dori-darmonlar yoki o’simlik davolash usullaridir.
Shu munosabat bilan, maqolamizda biz shamollash alomatlari, davolash usullari va shamollashdan himoyalanish yo’llariga e’tibor qaratib, shamollashni yengishning samarali usullarini ko’rib chiqamiz. Siz ham ushbu usullarni qo’llash orqali shamollash epidemiyasidan qutulishingiz yoki uning alomatlarini yengishingiz mumkin.
- Shamollash alomatlari
- Shamollashga nima foyda beradi?
- 1. Dam olish va ko’p suyuqlik ichish
- 2. Sog’lom ovqatlanish
- 3. Og’riq qoldiruvchi va isitma tushiruvchi dorilar
- 4. Bug’li nafas olish
- 5. Tuzli suv bilan chayish
- 6. Nam muhit
- 7. Tabiiy yordamchilar
- Shamollash qanday o’tib ketadi?
- 1. Antiviral dorilar
- 2. Isitma tushiruvchi va og’riq qoldiruvchi dorilar
- 3. Dorili burun spreylari va tomchilari
- 4. Ko’p suv ichish
- 5. Dam olish
- 6. Shamollashga qarshi emlashlar
- 7. Shifokor nazorati
- Shamollashga foyda beradigan o’simlik choylari
- 1. Zanjabil choyi
- 2. Mavrak choyi
- 3. Yalpiz choyi
- 3. Ekinezya choyi
- 4. Moychechak choyi
- 5. Kızılcık çayı
- 6. Sarimsoq choyi
- 7. Hibiskus choyi
- Shamollashni bir zumda to’xtatuvchi davo retsepti
- Shamollash dorilari
- 1. Antiviral dorilar
- 2. Isitma tushiruvchi va og’riq qoldiruvchi dorilar
- 3. Yo’tal ko’chirish va tomoq qichishishini yo’qotuvchi dorilar
- 4. Antigistamin dorilar
- 5. Dorili burun spreylari va tomchilari
- Shifokorga qachon murojaat qilish kerak?
Shamollash alomatlari
Shamollash, nafas yo’llari infektsiyalarining keng tarqalgan turidir. Odatda quyidagi alomatlar bilan namoyon bo’ladi. Shamollash alomatlari oddiy shamollashga o’xshasa-da, shamollash odatda og’irroq va to’satdan boshlanadi. Alomatlar odatda infektsiyalangan odamning immunitet tizimi, yoshi, salomatligi va boshqa omillarga bog’liq ravishda farqlanadi.
- Isitma
- Yo’tal
- Tomoq og’rig’i
- Burun bitishi va oqishi
- Tana og’riqlari
- Holsizlik va charchoq
- Bosh og’rig’i
- Sovuq qotish va qaltirash
Shamollashga nima foyda beradi?
Shamollash – bu odamlar hayotiga ta’sir qiluvchi keng tarqalgan nafas yo’llari infektsiyasidir. Oddiy shamollashga o’xshash alomatlari bo’lgan shamollash, yuqori isitma, yo’tal, tomoq og’rig’i, bosh og’rig’i va umumiy holsizlik kabi belgilar bilan namoyon bo’ladi. Odamlarning kundalik faoliyatini cheklashi va jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin bo’lgan ushbu kasallik, to’g’ri yondashuvlar bilan boshqarilganda tezroq tuzalishni qo’llab-quvvatlaydi.
1. Dam olish va ko’p suyuqlik ichish
Tanangizni dam oldirish, immunitet tizimingizning infektsiyaga qarshi kurashishiga yordam beradi. Ko’p suv, o’simlik choylari, issiq suv bilan tayyorlangan limonli asal ichimliklari kabi suyuqliklar ichib, tanangizning namlik muvozanatini ta’minlashingiz mumkin.
2. Sog’lom ovqatlanish
Yaxshi ovqatlanish immunitet tizimingizni mustahkamlaydi. Yangi meva, sabzavotlar, protein manbalari va don mahsulotlari bo’lgan muvozanatli ovqatlanishga amal qilish tavsiya etiladi.
3. Og’riq qoldiruvchi va isitma tushiruvchi dorilar
Isitma – bu tananing infektsiyaga qarshi kurashish reaksiyasi. Biroq, bu noqulaylik tug’diradi. Shifokoringiz tavsiya qilganidek og’riq qoldiruvchi yoki isitma tushiruvchi dorilarni qo’llashingiz mumkin.
4. Bug’li nafas olish
Issiq suv bug’ini nafas olish burun bitishini engillashtiradi. Buning uchun issiq suv to’la idish ustiga egilib, bug’ni chuqur nafas olish orqali olishingiz mumkin.
5. Tuzli suv bilan chayish
Tomoq og’rig’ini engillashtirish uchun tuzli suv bilan g’arg’ara qilish tavsiya etiladi. Bir stakan iliq suvga yarim choy qoshiq tuz qo’shing va bu aralashmadan foydalanib g’arg’ara qilishingiz mumkin.
6. Nam muhit
Uyda nam muhitni ta’minlash burun va tomoq tirnash xususiyatini kamaytiradi. Namlagichdan foydalanib yoki hammomdan keyin hammom eshigini yopiq holda ushlab namlik darajasini oshirish tavsiya etiladi.
7. Tabiiy yordamchilar
Zanjabil, asal, limon kabi tabiiy mahsulotlarni iste’mol qilish alomatlarni engillashtiradi. Biroq, bu mahsulotlarni ishlatishdan oldin shifokoringiz bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.
Shamollash qanday o’tib ketadi?
Shamollash odatda yengil alomatlar bilan kechadigan kasallikdir. Bunday hollarda uyda davolash usullari bilan tuzaladi. Shu munosabat bilan, shamollashdan xalos bo’lish uchun quyida sanab o’tilgan usullarga rioya qilish tavsiya etiladi.
1. Antiviral dorilar
Shamollash virusiga qarshi samarali antiviral dorilar mavjud. Bu dorilar infektsiya davomiyligini qisqartirishi va alomatlarni engillashtirishi mumkin. Biroq, bu dorilar eng samarali bo’ladigan vaqt oralig’i, alomatlar boshlanganidan keyingi dastlabki 48 soat ichidadir. Shifokoringiz ko’rsatmasi va retsepti bo’yicha antiviral dorilarni qo’llashingiz mumkin.
2. Isitma tushiruvchi va og’riq qoldiruvchi dorilar
Yuqori isitma, tananing energiya sarfini oshirishi va noqulaylik tug’dirishi mumkin. Shifokoringiz tavsiya qilgan dozalarda isitma tushiruvchi (masalan, paratsetamol yoki ibuprofen) dorilarni qo’llashingiz mumkin. Bu dorilar tana og’riqlarini ham engillashtirishi mumkin.
3. Dorili burun spreylari va tomchilari
Burun bitishiga qarshi retseptsiz (OTC) dorili burun spreylari yoki tomchilarni qo’llashingiz mumkin. Biroq, bu mahsulotlarni uzoq muddat ishlatmaslik va yorliq ko’rsatmalariga rioya qilgan holda ishlatish kerak.
4. Ko’p suv ichish
Ko’p suv ichish, tanangizni namlash va isitma tufayli yo’qolgan suyuqlikni tiklash uchun muhimdir. O’simlik choylari, suv, suvga asoslangan meva sharbatlari yoki sho’r suvli ichimliklar ichib tana suyuqlik muvozanatini saqlashingiz mumkin.
5. Dam olish
Tanangizning infektsiyaga qarshi kurashishi uchun etarli dam olishni ta’minlash muhimdir. Charchaganingizda tanangizning immunitet tizimi zaiflashishi mumkin, shuning uchun dam olish tuzalishni qo’llab-quvvatlashi mumkin.
6. Shamollashga qarshi emlashlar
Shamollashga qarshi emlashlar, gripp virusi sabab bo’ladigan shamollash kasalligiga qarshi himoya qilish maqsadida qo’llaniladigan samarali usuldir. Har yili gripp virusining tarqalish naqshi va mutatsiyalari o’zgarishi mumkin, shuning uchun shamollashga qarshi emlashlar ham har yili yangilanadi. Shamollashga qarshi emlash shamollash epidemiyasini katta darajada oldini oladi.
7. Shifokor nazorati
Agar shamollashdan aziyat chekayotgan bo’lsangiz va alomatlar og’ir yoki uzoq davom etsa, sog’liqni saqlash mutaxassisi bilan bog’lanishingiz kerak. Ayniqsa, keksa yoshlilar, bolalar va surunkali kasalliklarga chalingan shaxslar xavf ostida bo’lib, ularni diqqat bilan kuzatib borish kerak.
Agar siz keksa yoshlilar, bolalar, homilador ayollar, surunkali kasalliklarga chalingan shaxslar yoki immunitet tizimi zaif bo’lganlar kabi xavf guruhlarida bo’lsangiz, shamollash alomatlari paydo bo’lganda shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, agar sizda diabet, astma, yurak kasalligi kabi surunkali kasalliklar bo’lsa, shamollash alomatlari paytida shifokoringiz bilan bog’lanishingiz mumkin bo’lgan xavflarni oldini oladi.
Shamollashga foyda beradigan o’simlik choylari
Shamollash alomatlarini engillashtirish va tanani qo’llab-quvvatlash uchun uyda shamollashni davolash juda keng qo’llaniladi. Uyda shamollashni davolashning eng ko’p qo’llaniladigan qismi esa o’simlik choylaridir. Shamollash epidemiyasidan xalos bo’lish uchun turli xil o’simlik choylarini ichish yordamchi davo usulini taklif qiladi. Shamollashga foyda beradigan o’simlik choylarini iste’mol qilib, shamollashingizni tezda tuzatishingiz mumkin.
1. Zanjabil choyi
Zanjabil yallig’lanishga qarshi va immunitet tizimini mustahkamlovchi xususiyatlari bilan mashhur. Yangi qirg’ichdan o’tkazilgan zanjabil va zanjabil choyi tomoq og’rig’ini engillashtirishi, burun bitishini ochishi va oshqozon bezovtaligini kamaytirishi mumkin.
2. Mavrak choyi
Mavrak antioksidant xususiyatlarga ega bo’lib, immunitet tizimini qo’llab-quvvatlaydi. Tomoq og’rig’i va yo’talni engillashtirish uchun ishlatiladi.
3. Yalpiz choyi
Yalpiz choyi nafas yo’llarini ochishga yordam berishi va yo’talni engillashtirishi mumkin. Shuningdek, u tinchlantiruvchi ta’siri bilan ham mashhur.
3. Ekinezya choyi
Ekinezya o’simligi immunitet tizimini qo’llab-quvvatlovchi xususiyatlarga ega. Oddiy shamollash va shamollash kabi infektsiyalar bilan kurashishga yordam beradi.
4. Moychechak choyi
Moychechak tinchlantiruvchi va yallig’lanishga qarshi xususiyatlarga ega. Tomoq og’rig’i va holsizlikni engillashtirishga yordam beradi.
5. Kızılcık çayı
Kızılcık (qizil karam) S vitamini bilan boy meva bo’lib, immunitet tizimini qo’llab-quvvatlaydi. Shamollash alomatlarini engillashtirishga yordam beradi.
6. Sarimsoq choyi
Sarimsoq mikroblarga qarshi xususiyatlarga ega bo’lgan oziq-ovqat mahsulotidir va infektsiyalar bilan kurashishga yordam beradi. Biroq, hidi va ta’mi tufayli afzal ko’riladi.
7. Hibiskus choyi
Hibiskus choyi S vitamini bilan boy bo’lib, immunitet tizimini qo’llab-quvvatlaydi. Shuningdek, u tinchlantiruvchi ta’sirga ham ega.
Shamollashni bir zumda to’xtatuvchi davo retsepti
Shamollashni bir zumda to’xtatuvchi davo, zanjabilning yallig’lanishga qarshi xususiyatlari va limonning S vitamini tarkibi tufayli immunitet tizimini qo’llab-quvvatlab, tomoq og’rig’ini engillashtiradi.
Mahsulotlar:
- 1 bo’lak yangi zanjabil (1-2 sm uzunlikda)
- 1 choy qoshiq asal
- Yarim limon suvi
- 1 stakan issiq suv
Tayyorlanishi:
- Yangi zanjabilni ingichka qilib tilimlang yoki qirg’ichdan o’tkazing.
- Bir stakan issiq suvni qaynatib, biroz dam olishini kuting.
- Issiq suvni stakanga quying.
- Tilimlangan zanjabilni stakanga qo’shing.
- Asal va limon suvini ham stakanga qo’shing.
- Aralashmani yaxshilab aralashtiring va taxminan 5-10 daqiqa dam olishga qoldiring.
- Aralashmani suzib iching.
Shamollash dorilari
Shamollash alomatlarini engillashtirish va tuzalish jarayonini qo’llab-quvvatlash uchun ishlatiladigan ba’zi shamollash dorilari quyida sanab o’tilgan. Biroq, bu dorilarni ishlatishdan oldin har doim sog’liqni saqlash mutaxassisi bilan maslahatlashish muhimdir. Bu ro’yxat umumiy ma’lumot berish maqsadida taqdim etilgan va muayyan dori siz uchun mos keladimi yoki yo’qligi haqidagi qarorni faqat shifokor berishi mumkin.
1. Antiviral dorilar
Shamollash virusiga qarshi samarali antiviral dorilar mavjud. Antiviral dorilar ayniqsa alomatlar boshlanganidan keyingi dastlabki 48 soat ichida qabul qilinganda samaralidir. Bu dorilar infektsiya davomiyligini qisqartirishi va uning og’irligini engillashtirishi mumkin.
2. Isitma tushiruvchi va og’riq qoldiruvchi dorilar
Isitma tushiruvchi va og’riq qoldiruvchi dorilar isitmani tushiradi va tana og’riqlarini engillashtiradi.
3. Yo’tal ko’chirish va tomoq qichishishini yo’qotuvchi dorilar
Yo’talni engillashtirish uchun yo’tal ko’chirish siropi yoki tomoq qichishishini yo’qotuvchi dorilar ishlatilishi mumkin. Biroq, agar yo’talingiz balg’am ishlab chiqarishga yordam bersa, shifokoringiz tavsiya qilganidek ishlatishingiz kerak.
4. Antigistamin dorilar
Antigistamin dorilar burun oqishi va aksirish kabi allergik reaktsiyalarni engillashtirishi mumkin. Biroq, ular shamollash alomatlariga bevosita ta’sir qilmaydi.
5. Dorili burun spreylari va tomchilari
Burun bitishini engillashtirish uchun dorili burun spreylari yoki tomchilarni qo’llashingiz mumkin. Biroq, bu mahsulotlarni uzoq muddat ishlatishdan saqlaning va shifokoringiz tavsiyalariga rioya qiling.
Shifokorga qachon murojaat qilish kerak?
Shamollash alomatlari odatda o’z-o’zidan tuzalishi va uyda davolanishi mumkin. Biroq, ba’zi hollarda shifokorga murojaat qilish kerak bo’lishi mumkin. Yuqori isitma, qattiq tomoq og’rig’i, nafas olish qiyinlashishi, qattiq bosh og’rig’i, uzoq davom etgan shamollash, ko’krak qafasidagi qattiq og’riq, tez-tez nafas qisishi, tez nafas olish va titroq kabi alomatlar kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish kerak.
Agar siz keksa yoshlilar, bolalar, homilador ayollar, surunkali kasalliklarga chalingan shaxslar yoki immunitet tizimi zaif bo’lganlar kabi xavf guruhlarida bo’lsangiz, shamollash alomatlari paydo bo’lganda shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, agar sizda diabet, astma, yurak kasalligi kabi surunkali kasalliklar bo’lsa, shamollash alomatlari paytida shifokoringiz bilan bog’lanishingiz mumkin bo’lgan xavflarni oldini oladi.
