Shamollash, sovuq havo sharoitlari bilan tez-tez uchraydigan salomatlik muammosidir. Burun tiqilishi, aksirish, yo’tal va holsizlik kabi belgilar bilan o’zini namoyon qiladigan shamollash, odatda virusli infeksiya natijasida paydo bo’ladi.
Immunitet tizimi zaif bo’lgan odamlarda ko’proq uchraydigan shamollash, kundalik hayotga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Yaxshiyamki, to’g’ri yondashuvlar bilan shamollash kasalligida tuzalish jarayoni tezlashadi. Bu davolash usullari orasida dam olish, ko’p suyuqlik ichish, muvozanatli ovqatlanish va o’simlik choylaridan foydalanish joy olgan.
Ushbu maqolamizda shamollashga foyda beradigan tabiiy va tibbiy usullarning qanday ekanligi haqida maslahatlar beramiz. Maqolamizni o’qib, uyda shamollash bilan kurashishingiz mumkin.
- Shamollash belgilari qanday?
- Shamollash nima sababdan bo’ladi?
- Shamollash qanday o’tib ketadi?
- 1. Og’riq qoldiruvchi va isitma tushiruvchi dorilar
- 2. Burun spreylari va tomchilari
- Shamollashga nima foyda beradi?
- 1. Ko’p suyuqlik ichish
- 2. Dam olish
- 3. Issiq suyuqliklar
- 4. Bug’li nafas olish (ingalatsiya)
- 5. Tuzli suv bilan g’arg’ara qilish
- 6. Namlagichdan foydalanish
- 7. Sog’lom ovqatlanish
- 8. Qo’l gigiyenasini ta’minlash
- 9. Uyda qoling!
- Shamollashga foyda beradigan choylar
- 1. Zanjabil choyi
- 2. Adaçay choyi
- 3. Yalpiz choyi
- 4. Moychechak choyi
- 5. Limon bargi choyi
- 6. Exinatsiya choyi
- 7. Qichitqi o’ti choyi
- Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Shamollash belgilari qanday?
Shamollash, yuqori nafas yo’llariga ta’sir qiluvchi virusli infeksiya natijasida paydo bo’ladi. Shamollash belgilari odatda 1-2 hafta ichida o’z-o’zidan o’tib ketadi. Biroq, agar belgilar kuchli yoki uzoq muddatli bo’lsa yoki yuqori isitma kabi jiddiy alomatlar mavjud bo’lsa, tibbiyot mutaxassisi bilan maslahatlashish muhimdir. Yengil shamollash belgilari odatda quyidagicha:
- Burun oqishi
- Burun tiqilishi
- Aksirish va yo’tal
- Tomog’ og’rig’i
- Bosh og’rig’i va tana og’riqlari
- Isitma
- Holsizlik
Chaqaloqlarda shamollash belgilari ham kattalardagi kabi alomatlarni ko’rsatadi. Chaqaloqlarda shamollash belgilari orasida tez-tez burun oqishi, tiqilgan yoki suvli burun, aksirish, bezovtalik, ishtaha yo’qolishi, yengil isitma, yo’tal va ta’sirchanlik kabi holatlar bo’lishi mumkin. Chaqaloqlar nafas olishda qiynalganligi sababli emish paytida qiyinchilik va og’iz orqali nafas olish kuzatilishi mumkin.
Shamollash nima sababdan bo’ladi?
Shamollash turli viruslar sabab bo’ladigan yuqori nafas yo’llari infeksiyasidir. Eng keng tarqalgan sabab – rinoviruslardir. Bu viruslar, ayniqsa sovuq havo mavsumlarida ko’proq uchraydi. Shuningdek, boshqa turdagi viruslar ham shamollashga sabab bo’ladi.
Shamollash viruslari havodan tomchilar orqali yuqadi. Yuqtirgan odam aksirganda yoki yo’talganda, virusli tomchilar havoga tarqaladi va bu tomchilarning nafas olinishi yoki aloqa qilish natijasida boshqa odamlarga o’tadi. Shuningdek, viruslar mavjud bo’lgan yuzalarga tegib, qo’llarni og’iz, burun va ko’zga olib borish ham infeksiya xavfini oshiradi.
Virusli infeksiyalar, immunitet tizimi zaif yoki charchagan bo’lsa, ko’proq tarqalishga moyil bo’ladi. Bundan tashqari, allergik shamollash ham virusli shamollash bilan bir xil belgilarni ko’rsatadi. Stress, uyqusizlik, noto’g’ri ovqatlanish va umumiy sog’liq holati shamollash xavfiga ta’sir qiladi. Shuningdek, gavjum muhitlarda bo’lish ham viruslarning tez tarqalishiga sabab bo’ladi.
Shamollash qanday o’tib ketadi?
Shamollash odatda o’z-o’zidan tuzaladigan infeksiyadir. Odatda 1-2 hafta ichida belgilar asta-sekin kamaya boshlaydi. Biroq, belgilarni yengillashtirish va tuzalish jarayonini tezlashtirish uchun quyidagi usullar tavsiya etiladi.
1. Og’riq qoldiruvchi va isitma tushiruvchi dorilar
Bosh og’rig’i, tana og’riqlari yoki yengil isitma holatlarida shifokor tavsiya etgan og’riq qoldiruvchi yoki isitma tushiruvchi dorilar kabi shamollash dorilarini ishlatish tavsiya etiladi.
2. Burun spreylari va tomchilari
Tuzli suv asosidagi burun spreylari yoki tomchilari, burun tiqilishini va burun oqishini yengillashtirishga yordam beradi. Biroq, bu mahsulotlarni uzoq muddatli va ko’p miqdorda ishlatishdan saqlanish kerak.
Shamollashga nima foyda beradi?
Shamollash belgilarini yengillashtirish va tuzalish jarayonini tezlashtirish uchun uyda ham ba’zi usullarni sinab ko’rish tavsiya etiladi. Quyidagi ro’yxatda sanab o’tgan usullarni sinab ko’rib, shamollash alomatlarini yengillashtirishingiz mumkin.
1. Ko’p suyuqlik ichish
Suv, o’simlik choylari, yangi siqilgan meva sharbatlari kabi suyuqliklarni ko’p ichish, tanangizni namlash va infeksiya bilan kurashishda yordam beradi.
2. Dam olish
Tanangizning dam olishiga va immunitet tizimining kuchayishiga yordam berish uchun yetarli uyqu olishingiz kerak.
3. Issiq suyuqliklar
O’simlik choylari, tovuq sho’rvasi kabi issiq ichimliklar ichish, tomoq og’rig’ini yengillashtirishi va burun tiqilishini bartaraf etishi mumkin.
4. Bug’li nafas olish (ingalatsiya)
Bug’li ingalatsiya qilish, tiqilgan burun va nafas yo’llarini ochishi mumkin. Issiq suv ustiga egilib, sochiq ostida bug’ni nafas olishingiz kerak.
5. Tuzli suv bilan g’arg’ara qilish
Tomoq og’rig’ini yengillashtirish va infeksiyani mahalliy ravishda davolash uchun tuzli suv bilan g’arg’ara qilish tavsiya etiladi.
6. Namlagichdan foydalanish
Xona havosini namlash uchun namlagich moslamalaridan foydalanish tavsiya etiladi. Namlagichdan foydalanish burun tiqilishini va tirnashni kamaytiradi.
7. Sog’lom ovqatlanish
C vitamini, antioksidantlar va boshqa oziq moddalarga boy meva, sabzavot, oqsil va sog’lom yog’lar iste’mol qilish immunitet tizimini qo’llab-quvvatlaydi.
8. Qo’l gigiyenasini ta’minlash
Qo’llaringizni tez-tez yuvib, viruslarning tarqalishini oldini olishga harakat qilishingiz tavsiya etiladi.
9. Uyda qoling!
Infeksiyaning tarqalishini oldini olish uchun uyda dam olishga e’tibor bering va gavjum joylardan saqlaning.
Shamollashga foyda beradigan choylar
Shamollash odatda burun oqishi, aksirish, tomoq tirnash kabi belgilar bilan o’zini namoyon qiladi. Bu davrda to’g’ri ovqatlanish va mos ichimliklar iste’mol qilish, tananing tuzalish jarayonini qo’llab-quvvatlash nuqtai nazaridan muhimdir. Shamollash belgilarini yengillashtirishga yordam beradigan va immunitet tizimini qo’llab-quvvatlaydigan ba’zi maxsus o’simlik choylarlari, ushbu maqolaning asosiy mavzusini tashkil etadi.
1. Zanjabil choyi
Zanjabil, yallig’lanishga qarshi xususiyatlari bilan mashhur bo’lib, tomoq og’rig’i va yo’talni yengillashtiradi. Bir bo’lak yangi zanjabil va zanjabil kukuni bilan tayyorlangan choyni sinab ko’rishingiz mumkin.
2. Adaçay choyi
Adaçay, tomoq og’rig’ini yengillashtirishga yordam beradi. Bir choy qoshiq quruq adaçayni issiq suv bilan damlab adaçay choyini tayyorlashingiz mumkin.
3. Yalpiz choyi
Yalpiz, tiqilgan burun va tomoq tirnash kabi shamollash belgilarini bartaraf etishda samaralidir.
4. Moychechak choyi
Moychechak, tinchlantiruvchi xususiyatlari bilan mashhur bo’lib, tomoq og’rig’ini yengillashtirishda yordam beradi.
5. Limon bargi choyi
Limon bargi, immunitet tizimini qo’llab-quvvatlashga yordam berishi mumkin va tomoq og’rig’ini yengillashtirishga hissa qo’shadi.
6. Exinatsiya choyi
Exinatsiya o’simligining ildizlari va barglari immunitet tizimini mustahkamlashda yordam beradi. Biroq, homiladorlik yoki ba’zi sog’liq holatlari bo’lsa, ishlatishdan oldin shifokoringiz bilan maslahatlashing.
7. Qichitqi o’ti choyi
Yallig’lanishga qarshi xususiyatlari bilan mashhur bo’lgan qichitqi o’ti, immunitet tizimini qo’llab-quvvatlashga yordam beradi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Odatda shamollash yengil kasallikdir va o’z-o’zidan o’tib ketadi. Biroq, ba’zi holatlarda shifokorga murojaat qilish kerak. Bu holatlar orasida, agar sizning haroratingiz 38.3°C (101°F) yoki undan yuqori bo’lsa va isitma tushiruvchi dorilar bilan tushmasa, shifokorga murojaat qilishingiz kerak.
Agar tomoq og’rig’ingiz juda kuchli va chidab bo’lmas darajada bo’lsa yoki uzoq muddatli bo’lsa, nafas olish qiyinligi, ko’krak og’rig’i yoki haddan tashqari nafas qisilishi kabi belgilar mavjud bo’lsa, zotiljam kabi jiddiy asorat bo’lishi mumkinligi sababli zudlik bilan shifokorga murojaat qilishingiz kerak. Agar shamollash belgilaringiz 2 haftadan ortiq davom etsa yoki tuzalish alomatlari ko’rsatmasa, diabet, astma, surunkali obstruktiv o’pka kasalligi kabi surunkali sog’liq muammolaringiz bo’lsa yoki immunitet tizimingiz zaif bo’lsa, shamollash belgilaringiz jiddiyroqdir. Bunday holda shifokorga maslahatlashish muhimdir.
Bolalar va qariyalar infeksiyalarga nisbatan sezgirroqdir. Shu sababli, ayniqsa bu yosh guruhlaridagi shaxslarda kuchli shamollash belgilari kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish kerak. Kuchli bosh og’rig’i, ko’ngil aynishi, qusish, ko’krak og’rig’i kabi belgilar mavjud bo’lsa yoki umumiy sog’liq holatingiz jiddiy tarzda ta’sirlangan bo’lsa, shifokorga maslahatlashing.







